รายงานฉบับนี้เสนอให้ประเทศไทยปรับยุทธศาสตร์ต่อเมียนมาอย่างมีนัยสำคัญ ภายใต้ข้อเท็จจริงใหม่ที่ว่า สถานการณ์หลังการเลือกตั้งในเมียนมาไม่ได้นำไปสู่เสถียรภาพ สันติภาพ และการปรองดองแห่งชาติ หากแต่เป็นการปรับโครงสร้างอำนาจของกองทัพในรูปแบบใหม่ที่มีโอกาสทำให้ความขัดแย้งภายในประเทศยิ่งยืดเยื้อและยุ่งยากซับซ้อนมากขึ้น

การเลือกตั้งในเดือนธันวาคม 2568 และมกราคม 2569 ที่ผ่านมามิได้เปิดพื้นที่ทางการเมืองอย่างแท้จริง พรรคฝ่ายค้านหลักถูกกีดกัน กลุ่มชาติพันธุ์หลายกลุ่ม (ทั้งติดอาวุธและไม่ติดอาวุธ) ไม่ได้เข้าร่วม การหย่อนบัตรเลือกตั้งเกิดขึ้นท่ามกลางการสู้รบ และผลการเลือกตั้งถูกกำหนดไว้ล่วงหน้าภายใต้โครงสร้างอำนาจที่กองทัพออกแบบไว้ ผลที่ตามมาจึงไม่ใช่เสถียรภาพอย่างแท้จริงแต่เป็นเพียงภาพลวงตาที่มีรูปแบบการเมืองในระบบรัฐสภารองรับแต่มีปัญหาในด้านความชอบธรรมและที่สำคัญยังไม่สามารถควบคุมความรุนแรงใน
พื้นที่ได้จริง

ความประสงค์โดยทั่วไปของผู้นำเมียนมาเฉพาะอย่างยิ่งกองทัพที่ครองอำนาจมาอย่างยาวนานนั้นต้องการสร้างรัฐเดี่ยวรวมศูนย์ที่เข้มแข็ง แต่ในความเป็นจริงวิกฤตการณ์ที่เกิดขึ้นในช่วงหลายปีที่ผ่านมาได้เปลี่ยนแปลงภูมิทัศน์การเมืองเมียนมาให้เป็นแบบอำนาจหลายศูนย์ (fragmented authority) ที่ประกอบด้วยกองทัพแห่งชาติหรือตัดมาดอว์ กองกำลังกลุ่มชาติพันธุ์ กองกำลังกึ่งรัฐ เครือข่ายกองกำลังฝ่ายต่อต้านที่มีเชื้อสายพม่า และเศรษฐกิจนอกระบบที่เชื่อมโยงกันอย่างซับซ้อน

การเปลี่ยนแปลงนี้มีนัยสำคัญโดยตรงต่อประเทศไทย วิกฤตการณ์ทำให้เมียนมากลายเป็นความเสี่ยงที่เป็นระบบส่งผลกระทบต่อไทยในหลายมิติพร้อมกันทั้งด้านความมั่นคงมนุษยธรรม และเศรษฐกิจ โดยที่แนวทางเดิมที่ยึดความสัมพันธ์แบบรัฐต่อรัฐเป็นสรณะไม่สามารถตอบโจทย์ได้อีกต่อไป ดังนั้นรายงานฉบับนี้จึงเสนอให้ไทยปรับยุทธศาสตร์ใหม่บนสองแกนหลัก คือ การจัดกรอบนโยบาย 3 มิติและการบริหารพื้นที่ชายแดน 3 ระเบียง